#4 Waarom heeft een paard haarfijn door hoe je je voelt?

Leestijd: ± 6 minuten
Thema’s: Gedrag van paarden • Persoonlijke ontwikkeling • Paardencoaching

“Hoe kan het dat een paard soms lijkt te weten hoe jij je voelt, terwijl je nog niets hebt gezegd?”

Kan een paard voelen hoe jij je voelt?

Wanneer mensen zeggen dat een paard ‘aanvoelt’ hoe iemand zich voelt, bedoelen ze meestal dat het paard reageert op subtiele veranderingen in houding, beweging, ademhaling, spierspanning of gezichtsuitdrukking. Dat is iets anders dan gedachten kunnen lezen. Voor zover de wetenschap nu weet, kunnen paarden geen gedachten lezen of emoties herkennen zoals mensen dat onderling doen. Wel zijn ze uitzonderlijk goed in het waarnemen van veranderingen in hun omgeving.

Een paard leest geen gedachten

Laten we beginnen met een belangrijk misverstand. Een paard kan niet in ons hoofd kijken. Maar een paard is wél uitzonderlijk goed in het waarnemen van wat er om hem heen gebeurt. Dat heeft alles te maken met zijn oorsprong als prooidier. Voor een prooidier kan het missen van een klein signaal grote gevolgen hebben.

Een leven in de kudde

Paarden zijn van nature kuddedieren. In het wild is de kudde een manier van overleven. Daarom letten paarden voortdurend op beweging, lichaamshouding, spanning, ontspanning en de interactie tussen soortgenoten. Die opmerkzaamheid blijft ook bestaan wanneer zij met mensen samenwerken.

Meer dan woorden

Mensen communiceren niet alleen met woorden. Ademhaling, spierspanning, tempo en lichaamshouding veranderen voortdurend. Een paard reageert op het totaalbeeld dat het waarneemt, niet op gedachten.

Wat gebeurt er tijdens een coachsessie?

Tijdens coachsessies zie ik regelmatig dat het gedrag van een paard verandert wanneer een deelnemer tot een inzicht komt of zich echt uitspreekt. Kan ik met zekerheid zeggen waarom? Nee. Misschien verandert de lichaamshouding, ademhaling of spierspanning. Na meer dan 25 jaar werken met paarden heb ik geleerd onderscheid te maken tussen wat ik waarneem en wat ik denk dat de verklaring is. Die terughoudendheid vind ik belangrijk.

Een spiegel voor zelfonderzoek

Voor mij ligt daar de kracht van paardencoaching. Een paard oordeelt niet en kent jouw verleden niet. Het reageert op de situatie zoals die zich op dat moment voordoet. Dat maakt het gedrag van een paard geen waarheid over jou, maar wel een uitnodiging om nieuwsgierig te onderzoeken wat er gebeurt.

Een voorbeeld uit de praktijk

Regelmatig hoor ik deelnemers zeggen: ‘Het leek alsof het paard precies wist wat er in mij omging.’ Mijn eerste reactie is niet om dat te verklaren, maar om samen te onderzoeken wat er zichtbaar veranderde. Juist daar ontstaan vaak de meest waardevolle gesprekken.

Wat zegt de wetenschap?

Onderzoek laat zien dat paarden gevoelig zijn voor sociale signalen van mensen. Ze kunnen menselijke gezichtsuitdrukkingen onderscheiden en reageren op subtiele veranderingen in houding en beweging. Er is echter geen overtuigend wetenschappelijk bewijs dat paarden gedachten kunnen lezen of precies weten wat iemand voelt.

Veelgestelde vragen

Kan een paard mijn gedachten lezen? Nee. Er is geen wetenschappelijk bewijs voor. Wel reageren paarden op subtiele signalen die mensen vaak onbewust afgeven.

Waarom reageert een paard anders op verschillende mensen? Omdat iedereen anders beweegt, ademt en communiceert.

Tot slot

Misschien is de vraag niet: ‘Hoe weet een paard hoe ik me voel?’, maar: ‘Welke signalen geef ik af zonder dat ik me daarvan bewust ben?’ Een paard geeft daar geen antwoord op, maar kan je wel helpen die vraag aan jezelf te stellen.

Bronnen

  • Proops et al. (2018). Animals remember previous facial expressions that specific humans have exhibited.
  • Nakamura, Takimoto-Inose & Hasegawa (2018). Horses discriminate human facial expressions.
  • Sankey et al. – Onderzoek naar sociale interacties tussen mens en paard.
  • McGreevy & McLean (2010). Equitation Science.
  • Christensen, Keeling & Nielsen – Onderzoek naar sociaal gedrag en leerprocessen bij paarden.

Lees ook

• Deel 1 – Een paard zegt niet veel, maar laat een hoop zien.
• Deel 2 – Waarom beginnen we soms met het borstelen van een paard?
• Deel 3 – Het paard ziet de wereld anders dan wij